ERA-NET PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI

Avrupa Birliği Çerçeve Programları kapsamında bir uygulama aracı olarak kullanılmakta olan ERA-NET projeleri, Avrupa Birliği üyesi ve Avrupa Birliği üyeliğine aday olan ülkelerde, ulusal ve bölgesel araştırma programları arasında koordinasyon sağlayarak, araştırma programlarının geliştirilip güçlendirilmesini hedeflenmektedir. Bu hedefe ulaşılırken kullanılacak aksiyonlar;

1.    ERA-NET aksiyonları veya
2.    ERA-NET (+) aksiyonlarıdır.

1. ERA-NET aksiyonları kapsamında, ulusal veya bölgesel araştırma programlarının düzenleyicisi veya yöneticisi olan ulusal ve bölgesel otoriteler bir araya gelerek deneyimlerini paylaşırlar ve bu yolla farklı ve benzer noktaları belirleyerek ortak araştırma programları düzenler veya birlikte çeşitli araçlar kullanarak ortak programlar ve eylemler oluştururlar.

ERA-NET aksiyonlarında konsorsiyum oluşturan ülkeler, koordinasyon eylemleri düzenlemek ve bir araya gelerek fikir alış verişinde bulunmak üzere Avrupa Komisyonu tarafından destek almaktadır. Bu projeler kapsamında yapılacak ortak programlar ve eylemler ise ortak ülkeler tarafından fonlanmaktadır. Fonlama iki şekilde sağlanmaktadır. Birinci yöntem, projede ortak olan ülkelerin (bu ülkelerdeki yetkili otoritelerin) ortak bir fon havuzuna belirli bir miktarda fon aktarması ve daha sonraki eylemlerin bu ortak fon havuzundan her ülkenin havuzdaki payı nispetinde yararlanması koşuluyla desteklenmesidir (Real common pot). İkinci yöntem ise, ülkelerin sadece niyet mektupları ile projedeki varlıklarını ortaya koymaları ve ortak faaliyetler gerçekleştirilmesi durumunda dileyen ülkelerin kendi ülkesindeki araştırmacıları veya eylemleri fonlamasıdır (Virtual Common Pot).

ERA-NET projelerinde, ülkelerin faaliyetlerini 4 aşamada planlaması ve gerçekleştirmesi öngörülmektedir. Bu aşamalardan ilki, ülkelerin fikir alışverişinde bulunmasıdır. Projede ortak olarak yer alan ülkeler bir araya gelerek oluşturulacak ERA-NET projesi kapsamında ülke öncelikleri, bu önceliklerle ilgili açılan programlar, projeleri destekleme esasları gibi konularda bilgi ve görüş alışverişinde bulunurlar. Bilgi paylaşımından sonraki aşamada ülkeler birlikte neler yapabileceklerine dair bir eylem planı oluştururlar ve bu yönde ortak eylemler belirlerler. Üçüncü aşamada ise ülkeler (veya bölgeler) birlikte yapabilecekleri eylemleri gerçekleştirirler. Personel değişimi sağlamak, araştırma merkezleri oluşturmak bu eylemlere örnek verilebileceği gibi, en sık rastlanılan çalışma, projede yer alan ülkelerdeki araştırmacılar tarafından konsorsiyumlar oluşturularak hazırlanan ortak projeler için çağrıların planlanmasıdır. Dördüncü aşama ise bu ortak projelerin desteklenmesi aşamasıdır. Günümüzde tüm ERA-NET projelerinde ortakların proje süresince bir veya birkaç defa ortak çağrı açmaları ve ortak projeleri fonlamaları beklenmektedir.

Ortak çağrılar açılırken izlenen yol, Avrupa Komisyonu tarafından açılan Çerçeve Program çağrılarına çok benzemektedir. Çerçeve Program çağrılarında olduğu gibi, çağrı açılmadan önce ERA-NET projesinde yer alan ülkelerin ortak öncelikleri belirlenmektedir. (ERA-NET projelerinin kapsamı gereği bu aşamaya kadar proje üyesi ülkeler stratejik ortaklık yapabilecekleri hususları paylaşmış ve ortak bir eylem planı hedeflemişlerdir.) Çağrı konuları belirlenirken bu ortak öncelikler bilimsel olarak araştırılır ve özellikle Komisyon tarafından yeterince desteklenmeyen alanlar tercih edilir. Daha sonra, proje ortağı olan ülkelerdeki araştırmacıların bir araya gelerek proje konsorsiyumları oluşturması ve projelerinin ortak çağrıyı yöneten ülkedeki çağrı merkezine iletmeleri beklenir. Ön yeterlilik koşullarını sağlayan projeler, çağrıda belirtilen konuda uzman uluslararası hakemler tarafından değerlendirilir ve desteklenecek olanlar belirlenir. ERA-NET projesi çağrılarının ulusal ve Çerçeve Program çağrılarından en önemli farkı, fonlama aşamasında ortaya çıkmaktadır. Projeler projenin tipine göre ya proje oluşturulurken ortaya çıkan ortak fon havuzundan fonlanır ya da desteklenecek projelerdeki araştırma ekiplerinin her birisi kendi ulusal kurallarına göre kendi ülkelerindeki kuruluşlar tarafından desteklenir. Fonlama işlemleri tamamen fonlamayı yapacak kuruluşun iç işleyişine ve kurallarına göre gerçekleştirilir ve ortak bir fonlama söz konusu değildir. Bu amaçla, uluslararası hakemler tarafından bilimsel olarak seçilmiş olan projeler, bütçe açısından her ortağın kendi ülkesindeki fonlama kuruluşu tarafından yeniden değerlendirilerek gerekli düzenlemeler yapılabilir. Fonlama yapıldıktan sonra ise proje ortağı her ülkedeki araştırma ekibi, kendi ülkesindeki  destek sağlayan kuruluşun iç işleyişinde göre izlenir ve değerlendirilir.

2.  ERA-NET (+) aksiyonlarının ERA-NET aksiyonlarından en önemli farkı, açılacak ortak çağrılarda Avrupa Komisyonu’nun da ortak fon havuzuna belirli bir miktar fon aktarmasıdır. Ayrıca bu tip projelerde en az 5 üye ve aday ülkeden ulusal veya bölgesel otoritenin katılımı ve fon havuzuna aktaracakları miktarı açık bir şekilde belirtmiş olmaları beklenmektedir.

 Era-Net Projeleri

Era-Net projeleri başvuru süreci ile ilgili ayrıntılı bilgi için seçiniz (pdf | jpg).